Am Diệu Thiện

Đi sâu hơn vào sườn núi, Am Diệu Thiện hiện ra trong một hang đá tự nhiên — điểm thờ quan trọng nhất gắn trực tiếp với truyền thuyết Bà Chúa Ba. Am nằm phía sau và cao hơn khu chùa chính, tiếp cận qua hệ thống bậc đá.

Truyền thuyết kể rằng Diệu Thiện rời nơi tu hành ban đầu, đến động Hương Tích tiếp tục tu tập, hiến mắt và tay để cứu cha, rồi đắc đạo thành Quan Âm. Đây là nội dung nên được diễn giải như biểu tượng đạo đức, không phải tiểu sử lịch sử đã được kiểm chứng.

Tại cửa am có tượng Quan Âm và các tượng hài đồng, phản ánh chức năng cầu tự và bảo trợ trẻ em. Những viên gạch có chữ Phật hiệu và hoa văn được cho là có niên đại cổ, một số tương đồng với vật liệu thời Trần.

Đây cũng là nơi tập trung đông người và nhiều khói hương, nên cần kiểm soát độ ẩm, muội khói và sự tiếp xúc trực tiếp với tượng; lối tiếp cận phải an toàn nhưng hạn chế bê tông hóa.